شماره تماس :
02166563688
تهران خیابان آزادی بین چهار راه نواب و اسکندری پلاک ۱۷۷
شماره تماس :
02166563688
تهران خیابان آزادی بین چهار راه نواب و اسکندری پلاک ۱۷۷
وقتی چراغ چک‌انجین روشن می‌شود و دستگاه دیاگ کدی مانند ارور P0036 را نشان می‌دهد، بیشتر رانندگان در ابتدا نمی‌دانند این خطا به کدام بخش خودرو مربوط است و تا چه حد جدی است. این کد به مدار گرمکن یکی از سنسورهای اکسیژن، آن هم سنسور دوم که بعد از کاتالیزور نصب شده، مربوط می‌شود. خبر خوب این است که معمولاً خودرو با این خطا از کار نمی‌افتد، اما نادیده گرفتن آن می‌تواند در معاینه فنی یا کنترل آلایندگی مشکل‌ساز شود. در این مقاله توضیح می‌دهیم این خطا چیست، چرا ثبت می‌شود، چه علائمی دارد و چگونه می‌توان آن را رفع کرد.
ارور P0036 یک کد عیب‌یابی عمومی در سیستم OBD-II است و عنوان رسمی آن مدار کنترل گرمکن سنسور اکسیژن گرم‌شونده در ردیف اول سیلندرها و سنسور شماره دو است. حرف P در ابتدای کد نشان می‌دهد که مشکل به پاورترین یعنی موتور و گیربکس مربوط است و عدد صفر بعد از آن یعنی کد استاندارد و عمومی که در برندهای مختلف معنای مشابهی دارد. وقتی کامپیوتر خودرو متوجه شود که مدار برق‌رسانی یا کنترل گرمکن این سنسور درست کار نمی‌کند، این کد را در حافظه ثبت می‌کند و چراغ هشدار را روشن می‌کند تا راننده را آگاه کند.
برای درک بهتر باید دو اصطلاح را بشناسید. ردیف اول سیلندرها همان سمتی از موتور است که سیلندر شماره یک در آن قرار دارد و سنسور دوم یعنی سنسوری که در مسیر اگزوز بعد از مبدل کاتالیزور قرار دارد و به همین دلیل به آن سنسور پایین‌دستی یا عقبی هم می‌گویند. بنابراین ارور P0036 فقط به همین سنسور خاص مربوط است و تعویض سنسورهای دیگر مثل سنسور اول یا سنسور ردیف دوم، مشکل را حل نمی‌کند. دانستن این تفاوت از هزینه‌های بی‌مورد در تعمیر جلوگیری می‌کند.
سنسور اکسیژن اول که قبل از کاتالیزور قرار دارد، میزان اکسیژن گازهای خروجی را برای تنظیم نسبت سوخت و هوا اندازه می‌گیرد. اما سنسور دوم که بعد از کاتالیزور نصب شده، وظیفه متفاوتی دارد و بیشتر برای نظارت بر عملکرد خود کاتالیزور به کار می‌رود. کامپیوتر خودرو با مقایسه اطلاعات این دو سنسور می‌فهمد که مبدل کاتالیزور آلاینده‌ها را به‌خوبی کاهش می‌دهد یا نه. به همین دلیل، سلامت سنسور دوم مستقیماً به کنترل آلایندگی مربوط است و هر اختلالی در آن، مثل ارور P0036، توجه سیستم تشخیص خودرو را جلب می‌کند.
از آنجا که سنسور دوم مستقیماً روی تنظیم لحظه‌ای سوخت اثر کمتری نسبت به سنسور اول دارد، خرابی گرمکن آن معمولاً علائم محسوس زیادی در رانندگی ایجاد نمی‌کند. با این حال، اگر خطا نادیده گرفته شود، سیستم نمی‌تواند وضعیت کاتالیزور را به‌درستی پایش کند و ممکن است مشکلات دیگری مثل خرابی کاتالیزور دیرتر شناسایی شود. بنابراین حتی اگر در رانندگی تغییری حس نمی‌کنید، بهتر است ارور P0036 را جدی بگیرید و در زمان مناسب برای بررسی و رفع آن اقدام کنید.
سنسور اکسیژن برای کار درست باید به دمای بسیار بالایی برسد. طبق اطلاعات منتشرشده در منابع تخصصی، کامپیوتر خودرو بر اساس دمای مایع خنک‌کننده و بار موتور، مدار گرمکن را فعال می‌کند تا سنسور سریع‌تر به دمای کاری مناسب که حدود ۳۰۰ درجه سانتی‌گراد است برسد. بدون گرمکن، سنسور باید منتظر بماند تا گرمای گازهای خروجی آن را گرم کند و این کار در موتور سرد زمان بیشتری می‌برد. وقتی این مدار دچار مشکل شود، ارور P0036 ثبت می‌شود و سنسور نمی‌تواند در زمان مناسب به حالت کاری برسد.
گرمکن در واقع یک المنت الکتریکی کوچک داخل بدنه سنسور است که با برق خودرو کار می‌کند و توسط کامپیوتر کنترل می‌شود. این المنت در معرض گرمای شدید اگزوز، لرزش و شوک‌های دمایی قرار دارد و با گذشت سال‌ها ممکن است بسوزد یا مدارش قطع شود. وقتی چنین اتفاقی بیفتد، کامپیوتر متوجه عدم عملکرد درست مدار می‌شود و کد خطا را ثبت می‌کند. به همین دلیل، قدیمی بودن سنسور و کارکرد زیاد خودرو از عوامل مهم در بروز ارور P0036 هستند.
مهم‌ترین و گاهی تنها نشانه ارور P0036 روشن شدن چراغ چک‌انجین روی داشبورد است. بسیاری از رانندگان هیچ تغییری در رفتار خودرو احساس نمی‌کنند و فقط با مراجعه به تعمیرگاه و اتصال دستگاه دیاگ متوجه این خطا می‌شوند. دلیل این موضوع آن است که سنسور دوم تأثیر مستقیم کمی روی عملکرد لحظه‌ای موتور دارد. با این حال، در برخی موارد ممکن است کاهش بازده، افزایش جزئی مصرف سوخت یا رفتار نامنظم سیستم مشاهده شود که معمولاً شدت کمی دارد و به‌راحتی نادیده گرفته می‌شود.
یکی از نتایج مهم این خطا، رد شدن در آزمون آلایندگی یا معاینه فنی است، چون روشن بودن چراغ چک‌انجین و وجود کد فعال، معمولاً مانع تأیید خودرو می‌شود. همچنین اگر مشکل سنسور یا مدار برای مدت طولانی باقی بماند، سیستم ممکن است در شناسایی مشکلات کاتالیزور دچار اختلال شود. بنابراین حتی اگر هیچ علامت دیگری وجود نداشته باشد، وجود ارور P0036 نشان می‌دهد که بخشی از سیستم کنترل آلایندگی به‌درستی کار نمی‌کند و باید بررسی شود.
برای آگاهی بیشتر از دستگاه میزان فرمان با ما در ارتباط باشید
رایج‌ترین علت ارور P0036 خود سنسور اکسیژن دوم است، به‌خصوص سوختن یا قطع شدن المنت گرمایی داخل آن. طبق توضیحات KBB در صفحه کد P0036، این خطا زمانی ثبت می‌شود که کامپیوتر خودرو مشکلی در مدار گرمکن سنسور شماره دو تشخیص دهد و معمولاً علت آن خرابی خود سنسور یا مدار باز داخل آن است. بعضی منابع تعمیراتی حتی گزارش کرده‌اند که بخش بزرگی از این موارد با تعویض سنسور حل می‌شود، هرچند پیش از آن باید فیوز و سیم‌کشی بررسی شوند تا قطعه سالم بی‌دلیل عوض نشود.
علت‌های دیگر شامل آسیب سیم‌کشی، خرابی کانکتور، سوختن فیوز مدار گرمکن و خوردگی یا قطع بودن اتصال زمین اگزوز است. در موارد بسیار نادر، خرابی واحد کنترل موتور هم می‌تواند باعث ثبت این کد شود. چون نشانه‌های ظاهری چند علت ممکن است شبیه هم باشند، تشخیص دقیق بدون دستگاه دیاگ و آزمایش واقعی مدار دشوار است. به همین دلیل پیش از تعویض هر قطعه‌ای، بهتر است مدار گرمکن بررسی شود تا علت واقعی ارور P0036 پیدا شود و هزینه غیرضروری صرف نشود.
سنسور اکسیژن دوم در بخش پایینی خودرو و نزدیک اگزوز قرار دارد و سیم‌های آن در معرض گرما، رطوبت، گل و لای و ضربه سنگ‌ریزه‌ها هستند. با گذشت زمان، روکش سیم‌ها ممکن است ذوب شود، کانکتور اکسید شود یا سیم بشکند. در این حالت، برق به گرمکن نمی‌رسد یا مدار اتصال کوتاه می‌شود و ارور P0036 ثبت می‌شود. بررسی ظاهری سیم‌کشی از ناحیه سنسور تا کانکتور اصلی، یکی از ساده‌ترین و مهم‌ترین مراحل عیب‌یابی است که گاهی مشکل را بدون تعویض قطعه حل می‌کند.
فیوز مدار گرمکن نیز اهمیت زیادی دارد. اگر این فیوز بسوزد، برق‌رسانی به گرمکن به‌طور کامل قطع می‌شود و کامپیوتر خطا ثبت می‌کند. البته سوختن فیوز اغلب نشانه یک اتصال کوتاه در سیم‌کشی یا خود سنسور است و تعویض صرف فیوز ممکن است باعث سوختن دوباره آن شود. همچنین خوردگی نوار اتصال زمین اگزوز می‌تواند مدار را مختل کند. بنابراین هنگام بررسی ارور P0036، علاوه بر سنسور، فیوز، سیم‌کشی و اتصال زمین هم باید به‌دقت آزمایش شوند.
برای آگاهی بیشتر از جک دو ستون با ما در ارتباط باشید
چند کد دیگر هم به مدار گرمکن سنسورهای اکسیژن مربوط هستند و ممکن است باعث سردرگمی شوند. ارور P0036 مربوط به مدار کنترل گرمکن سنسور دوم در ردیف اول است، در حالی که ارور P0030 همین مدار را برای سنسور اول، یعنی سنسور قبل از کاتالیزور بیان می‌کند. کدهایی مانند P0037 و P0038 نیز شرایط مدار را به‌صورت ولتاژ پایین و ولتاژ بالا برای همین سنسور مشخص می‌کنند. شناخت این تفاوت‌ها به تکنسین کمک می‌کند سنسور درست را شناسایی کند و از تعویض اشتباه قطعه جلوگیری شود.
گاهی چند کد مرتبط با گرمکن سنسور اکسیژن هم‌زمان ثبت می‌شوند، مثل کدهای مربوط به عملکرد گرمکن که با ارور P0036 در یک گروه قرار می‌گیرند. این موضوع معمولاً نشان می‌دهد که ریشه مشکل در نقطه مشترکی مانند سیم‌کشی، فیوز یا اتصال زمین است. به همین دلیل، قبل از پاک کردن کدها باید همه آن‌ها یادداشت شوند، چون ترکیب این خطاها اطلاعات ارزشمندی برای تعمیرکار فراهم می‌کند و کمک می‌کند علت واقعی این خطا سریع‌تر و دقیق‌تر پیدا شود.
برای آگاهی بیشتر از جک چهار ستون با ما در ارتباط باشید
اولین قدم برای تشخیص، اتصال دستگاه دیاگ به پورت OBD-II و خواندن همه کدهای ثبت‌شده است. تکنسین علاوه بر کد اصلی، کدهای دیگر و داده‌های لحظه‌ای سنسورها را هم بررسی می‌کند. بعضی تعمیرکاران توصیه می‌کنند ابتدا کد را پاک کنند و خودرو را برای مدتی برانند تا ببینند ارور P0036 دوباره برمی‌گردد یا نه، چون گاهی مشکل مقطعی بوده است. اگر خطا دوباره ظاهر شد، باید بررسی دقیق‌تر مدار شروع شود و حدس‌وگمان کنار گذاشته شود.
در مرحله بعد، فیوز مدار گرمکن، کانکتور و سیم‌کشی بررسی می‌شود و با مولتی‌متر وجود ولتاژ در مدار کنترل می‌شود. سپس مقاومت المنت گرمایی سنسور اندازه‌گیری می‌شود؛ مدار باز یا مقاومت بسیار پایین نشان می‌دهد که گرمکن معیوب است. منابع تعمیراتی تأکید دارند که گرمکن باید مقداری مقاومت داشته باشد و اگر سنسور سالم بود، باید سیم‌کشی و اتصال زمین بررسی شوند. این روش مرحله‌به‌مرحله باعث می‌شود قطعه سالم تعویض نشود و علت واقعی ارور P0036 با کمترین هزینه شناسایی شود.
برای آگاهی بیشتر از تجهیزات تعمیرگاهی با ما در ارتباط باشید
اگر آزمایش‌ها نشان دهند گرمکن داخل سنسور خراب است، تنها راه‌حل مؤثر تعویض سنسور اکسیژن دوم با نمونه مناسب است. استفاده از سنسور اصلی یا هم‌ارز باکیفیت اهمیت زیادی دارد، چون قطعات نامرغوب ممکن است پس از مدتی دوباره همین خطا را ایجاد کنند. پس از نصب سنسور جدید، کدها پاک می‌شوند و خودرو برای یک چرخه کامل رانندگی تست می‌شود تا مطمئن شوید ارور P0036 دوباره ثبت نمی‌شود. همچنین باید دقت کرد که سنسور مربوط به همان ردیف و همان شماره نصب شود، چون جابه‌جایی سنسورها مشکل را حل نمی‌کند.
اگر مشکل از فیوز یا سیم‌کشی باشد، تعمیر آن‌ها هزینه کمتری از تعویض سنسور دارد. تعویض فیوز، ترمیم سیم‌های آسیب‌دیده، تمیز کردن یا تعویض کانکتور و اصلاح اتصال زمین از اقداماتی هستند که می‌توانند ارور P0036 را برطرف کنند. در موارد بسیار نادر که خرابی واحد کنترل موتور یا نیاز به برنامه‌ریزی مجدد آن مطرح باشد، باید تعمیر توسط متخصص انجام شود. توصیه می‌شود برای جلوگیری از اشتباه، تشخیص با دستگاه دیاگ و آزمایش واقعی مدار انجام شود، نه صرفاً تعویض آزمایشی قطعات.
برای آگاهی بیشتر از تجهیزات خودرو برقی با ما در ارتباط باشید
بر اساس منابع تعمیراتی، رانندگی با این خطا معمولاً امکان‌پذیر است و خودرو بلافاصله از کار نمی‌افتد. دلیل آن این است که سنسور دوم تأثیر مستقیم کمی روی رانندگی روزمره دارد. اما این به معنای بی‌اهمیت بودن ارور P0036 نیست؛ زیرا وجود آن می‌تواند باعث رد شدن در معاینه فنی شود و پایش کاتالیزور را مختل کند. همچنین بعضی خودروها ممکن است در شرایط خاص رفتار محافظتی نشان دهند. بنابراین بهتر است حتی اگر علامت دیگری وجود ندارد، در اولین فرصت مناسب برای بررسی و رفع آن اقدام کنید و خطا را برای مدت طولانی رها نکنید.
یکی از خطاهای رایج، پاک کردن کد بدون بررسی علت آن است. با پاک کردن کد، چراغ چک‌انجین موقتاً خاموش می‌شود، اما اگر مشکل واقعی برطرف نشده باشد، ارور P0036 معمولاً ظرف یکی دو چرخه رانندگی دوباره ظاهر می‌شود. همچنین قطع کردن باتری برای پاک کردن خطا راه‌حل نیست. بهتر است ابتدا علت خرابی پیدا و برطرف شود و سپس کدها پاک شوند. این کار از دوباره روشن شدن چراغ و هزینه‌های اضافی جلوگیری می‌کند و اطمینان می‌دهد که مدار گرمکن به‌درستی کار می‌کند.
برای آگاهی بیشتر از جک قیچی با ما در ارتباط باشید
برای کاهش احتمال بروز این خطا، رعایت برنامه سرویس دوره‌ای و استفاده از سوخت باکیفیت اهمیت زیادی دارد. سوخت آلوده یا روغن‌سوزی موتور می‌تواند سنسور اکسیژن را زودتر آلوده و فرسوده کند. همچنین بررسی دوره‌ای سیم‌کشی و کانکتورهای نزدیک اگزوز، تمیز کردن محل اتصال زمین و تعویض سنسور در بازه توصیه‌شده سازنده از اقدامات مؤثر هستند. هرگونه نشتی اگزوز یا روغن‌سوزی را هم باید به‌موقع رفع کرد، چون این عوامل عمر سنسور را کم می‌کنند و احتمال ثبت دوباره ارور P0036 را بیشتر می‌کنند.
در جمع‌بندی باید گفت ارور P0036 نشان‌دهنده مشکل در مدار گرمکن سنسور اکسیژن دوم است و علت‌های اصلی آن خرابی خود سنسور، آسیب سیم‌کشی، سوختن فیوز یا خوردگی اتصال زمین هستند. اگرچه معمولاً خودرو با این خطا از کار نمی‌افتد، اما بی‌توجهی به آن می‌تواند به مشکل در معاینه فنی و کنترل آلایندگی بینجامد. با تشخیص مرحله‌به‌مرحله، آزمایش مدار با دستگاه دیاگ و استفاده از قطعات مناسب می‌توانید این خطا را با هزینه معقول برطرف کنید و سیستم کنترل آلایندگی خودروی خود را سالم نگه دارید.